Waarom mannen seks gebruiken om nabijheid te zoeken (en wat dat betekent voor jullie relatie)

Je partner komt naar je toe. Raakt je aan. Kust je nek. Je voelt waar dit naartoe gaat. Maar het voelt verkeerd. Te snel. Te geforceerd. Of juist: te afstandelijk. Technisch maar leeg. Je vraagt je af: waarom voelt dit niet goed? Waarom lijkt het alsof hij iets anders zoekt dan jij?

In mijn praktijk zie ik vaak dat stellen vastlopen op een fundamenteel misverstand. Ze denken dat ze dezelfde taal spreken als het om seks gaat, maar dat doen ze niet. En wat veel vrouwen niet beseffen is dat seks voor veel mannen niet alleen over opwinding of orgasme gaat. Het is zijn manier om nabijheid te zoeken, om zich veilig te voelen, om verbinding te maken. Maar hoe hij dat doet, hangt af van iets diepers: zijn hechtingsstijl.

Je hechtingsstijl bepaalt hoe je met intimiteit omgaat, hoe je reageert op afwijzing, en hoe je nabijheid zoekt of vermijdt. En ja, dat heeft ook impact op hoe jullie seksleven eruitziet. Als je dit begrijpt, begrijp je eindelijk waarom hij soms zo wanhopig lijkt te zijn naar seks, of juist afstandelijk blijft ook al lijkt alles goed. Het gaat niet om jou. Het gaat om hoe hij geleerd heeft met nabijheid om te gaan.

Waarom seks hechtingsgedrag is voor veel mannen

Laten we beginnen met wat misschien vreemd klinkt: seks is voor veel mannen een vorm van hechtingsgedrag. Net zoals een kind naar zijn ouder rent als het bang is, zo zoeken volwassenen nabijheid bij hun partner als ze zich onzeker of kwetsbaar voelen. Maar terwijl vrouwen vaak praten, knuffelen of tijd samen doorbrengen om die verbinding te voelen, gebruiken veel mannen seks als hun primaire manier om zich verbonden te voelen.

Dit komt niet uit het niets. Mannen leren al vroeg dat ze hun emoties niet te veel moeten tonen. Dat ze sterk moeten zijn, zelfstandig, niet te veel moeten vragen. Maar intimiteit? Fysieke nabijheid? Dat is veilig. Dat is geaccepteerd. Seks wordt voor veel mannen de enige plek waar ze zich echt kwetsbaar mogen opstellen, waar ze nabijheid mogen zoeken zonder zwak over te komen.

En hier zit het misverstand. Jij denkt dat hij seks wil omdat hij opgewonden is. Maar vaak wil hij seks omdat hij zich onzeker voelt, omdat hij jouw bevestiging nodig heeft, omdat hij zich weer verbonden wil voelen met jou. Seks is zijn geruststelling. Zijn manier om te testen: ben ik nog steeds belangrijk voor jou? Wil je me nog steeds?

Hoe hij dat zoekt, hoe hij omgaat met afwijzing, hoe hij zichzelf beschermt tegen kwetsbaarheid – dat wordt bepaald door zijn hechtingsstijl. En die stijl beïnvloedt niet alleen hoe vaak hij seks wil, maar ook hoe seks aanvoelt voor jullie allebei.

De veilig gehechte man: seks als verbinding en spel

Begin met het ideaalbeeld, omdat het helpt om te zien hoe het eruit kan zien als iemand zich veilig voelt in intimiteit. Een veilig gehechte man ziet seks als een manier om te geven en te ontvangen. Hij kan variëren in tempo, durft te vragen wat hij wil, kan ook horen wat jij nodig hebt. Hij is nieuwsgierig, kan lachen als iets niet gaat zoals gepland, en herstelt snel als er spanning ontstaat.

Seks is voor hem geen test van jullie relatie. Het is geen bewijs dat hij nodig heeft dat je van hem houdt. Het is gewoon een mooie manier om samen te zijn. Hij kan ook genieten van knuffelen zonder dat het tot seks leidt. Hij voelt zich niet afgewezen als je geen zin hebt, omdat hij weet dat je morgen misschien wel zin hebt. Hij kan wachten zonder dat het zijn zelfvertrouwen ondermijnt.

Dit klinkt misschien vanzelfsprekend, maar voor veel mannen is dit helemaal niet vanzelfsprekend. De meeste mensen hebben elementen van andere hechtingsstijlen in zich, vooral als het om seks gaat. En die andere stijlen brengen andere dynamieken met zich mee, dynamieken die jullie relatie kunnen belasten als je ze niet begrijpt.

De angstig gehechte man: seks als bevestiging dat hij gekozen wordt

Sommige mannen ervaren intimiteit als iets fragiele dat elk moment kan verdwijnen. Ze zoeken constant bevestiging dat je van ze houdt, dat je ze nog steeds wilt. En seks is hun manier om die bevestiging te krijgen.

Herken je dit? Hij wil vaak seks, vooral als er wat afstand tussen jullie is geweest. Na een ruzie, na een drukke week waarin jullie weinig tijd samen hadden, na een moment waarop hij zich niet gezien voelde. Hij komt naar je toe, zoekt fysieke nabijheid, wil vrijen. En als je nee zegt, zie je de pijn in zijn ogen. Hij hoort je zeggen “ik ben moe” maar wat hij voelt is: ze wil me niet meer, ik ben niet meer aantrekkelijk voor haar, ik verlies haar.

Deze man initieert vaak. Stuurt sexy berichtjes. Raakt je aan op momenten dat jij aan iets anders denkt. Hij checkt voortdurend of jullie verbinding er nog is. En seks is zijn manier om te meten of alles nog goed is tussen jullie.

Wat gebeurt er in zijn hoofd? Als jij ja zegt tegen seks, voelt hij zich gekozen. Gewenst. Veilig. Alsof hij er nog toe doet. Maar als je nee zegt – ook al is het een onschuldige nee, omdat je hoofdpijn hebt of gewoon moe bent – hoort hij iets anders. Hij hoort: je bent niet meer belangrijk voor me. Ik kies iets anders boven jou. Je bent niet meer genoeg.

En omdat hij zich zo afgewezen voelt, gaat hij harder proberen. Meer initiëren. Meer aandringen. Wat voor hem logisch voelt – ik moet harder mijn best doen om haar terug te winnen – voelt voor jou als druk. Als een last. Als een verplichting. En hoe meer druk je voelt, hoe minder zin je hebt. En zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin hij steeds wanhopiger wordt en jij steeds meer dichtslaat.

Deze man kan ook worstelen met prestatiedruk in bed. Hij wil dat het perfect is, dat jij geniet, dat hij het goed doet. Niet alleen omdat hij wil dat jij plezier hebt, maar omdat jouw plezier zijn bewijs is dat hij genoeg is. Een orgasme van jou is zijn geruststelling dat hij het goed doet, dat je hem nog steeds wilt. En als dat niet lukt, als seks niet verloopt zoals hij hoopt, voelt hij zich gefaald.

Soms gebruiken deze mannen porno als geruststelling. Niet omdat ze jou niet aantrekkelijk vinden, maar omdat porno een veilige plek is waar ze geen afwijzing kunnen ervaren. Het is hun manier om zichzelf te kalmeren na een moment waarop ze zich afgewezen voelden door jou, zonder dat ze opnieuw kwetsbaar hoeven te zijn.

Wat werkt voor deze man? Expliciete geruststelling. Hem vertellen dat je van hem houdt, dat je hem aantrekkelijk vindt, dat een nee over seks niks te maken heeft met hem als persoon. Voorspelbare momenten van intimiteit helpen ook – als hij weet dat jullie zaterdag vaak vrijen, voelt hij zich minder onzeker op dinsdag als je nee zegt. Langzamere seks met veel verbale bevestiging tijdens: ik vind dit fijn, je voelt goed, ik hou van je, ik wil dit met jou. Dat zijn de woorden die zijn angst kalmeren.

De vermijdend gehechte man: seks zonder te veel emotie

Aan de andere kant van het spectrum zit de vermijdend gehechte man. Voor hem voelt intimiteit vaak als een dreiging in plaats van als veiligheid. Hij heeft geleerd dat emotionele nabijheid gevaarlijk is, dat je wordt afgewezen als je te veel nodig hebt, dat je jezelf beter kunt beschermen door afstand te houden.

Maar seks? Dat is anders. Seks kan hij hebben zonder zich te veel bloot te geven. En dus zoekt hij seks, maar op een manier die voor jou misschien verwarrend of zelfs pijnlijk aanvoelt.

Herken je dit? Hij wil seks, maar het voelt zakelijk. Technisch. Functioneel. Er is weinig voorspel, weinig emotionele verbinding. Hij gaat snel naar penetratie, naar het doel. Orgasme, en klaar. Daarna rolt hij weg, gaat slapen of loopt weg. Geen knuffelen, geen napraten, geen tedere blikken. Het voelt alsof je gebruikt bent in plaats van bemind.

Of misschien is hij juist heel goed in seks. Hij weet precies wat hij moet doen, waar hij je moet aanraken, hoe hij je laat klaarkomen. Maar ook dan voelt er iets vreemds. Het voelt meer als een prestatie dan als verbinding. Alsof hij afvinkt dat hij goed heeft gepresteerd, maar er niet echt emotioneel bij is.

Deze man heeft voorkeur voor seks met lage emotionele lading. Seks waarbij hij niet te kwetsbaar hoeft te zijn, waarbij hij controle kan houden. Misschien wil hij het liever in het donker. Misschien vermijdt hij oogcontact. Misschien houdt hij zijn t-shirt aan, of wil hij liever bepaalde standjes waarin hij jouw gezicht niet hoeft te zien.

Dat klinkt hard, maar het is zijn manier om zichzelf te beschermen. Te veel nabijheid voelt voor hem als overspoeling. Als hij zich te veel laat gaan, als hij zich te kwetsbaar opstelt, voelt hij zich blootgesteld. Naakt in meer dan alleen fysieke zin. En dat is eng voor hem.

Soms zie je bij deze mannen dat ze eerder geneigd zijn tot solo-seks of pornogebruik. Niet omdat ze jou niet willen, maar omdat masturbatie hen de fysieke ontlading geeft zonder de emotionele blootstelling. Het is makkelijker, veiliger, vraagt minder van hem.

Wat gebeurt er als je tegen hem zegt dat je meer emotionele verbinding wilt tijdens seks? Dan slaat hij waarschijnlijk nog verder dicht. Hij voelt het als kritiek, als een eis, als nog meer druk om iets te geven waar hij zich niet veilig genoeg voor voelt. En dus trekt hij zich verder terug, wat jou nog meer pijn doet.

Wat werkt voor deze man? Graduele dosering van nabijheid. Kleine stapjes richting meer intimiteit. Duidelijke afspraken over wat er gaat gebeuren, zodat hij zich niet overvallen voelt. Begin met lichamelijke nabijheid zonder seks, zoals samen een massage geven of gewoon dicht tegen elkaar aan liggen. Laat hem voelen dat intimiteit veilig kan zijn, zonder dat je meteen alles van hem vraagt. Geef hem stopknoppen: als hij het te veel vindt, mag hij pauzeren zonder dat je boos wordt. Langzaam leert hij dat kwetsbaarheid niet leidt tot afwijzing, en kan zijn seks emotioneel rijker worden.

De fearful avoidant man: hunkering en angst tegelijk

En dan is er nog een vierde categorie, een die het moeilijkste is om mee om te gaan: de gedesorganiseerd of fearful avoidant gehechte man. Hij wil intimiteit en is er tegelijkertijd doodsbang voor. Hij verlangt naar nabijheid maar duwt je weg zodra je te dichtbij komt.

In seks zie je dit terug als een patroon van aantrekken en afstoten. Hij zoekt intense seksuele verbinding, misschien zelfs risicovol of dwingend, en trekt zich dan plotseling volledig terug. Hij kan weken verlangen naar seks en dan plotseling helemaal niet meer geïnteresseerd zijn. Hij kan tijdens seks heel aanwezig lijken en daarna volledig afsluiten.

Dit komt omdat er bij hem twee systemen tegelijk actief zijn: een systeem dat roept “ik wil dichtbij jou zijn” en een systeem dat roept “nabijheid is gevaarlijk, bescherm jezelf”. Hij hunkert naar verbinding maar heeft ook geleerd dat verbinding pijn doet. Zijn eerdere ervaringen met intimiteit waren waarschijnlijk onvoorspelbaar of zelfs pijnlijk, en nu zit hij gevangen tussen verlangen en angst.

Dit kan zich ook uiten in wisselende grenzen. De ene keer wil hij bepaalde dingen in bed, de volgende keer wil hij het absoluut niet. Hij kan intense intimiteit zoeken en dan dagenlang onbereikbaar zijn. Voor jou voelt dit als een achtbaan waarop je nooit weet waar je aan toe bent.

Wat werkt voor deze man? Stabiliteit en veiligheid zijn het allerbelangrijkste. Hij heeft duidelijke rituelen nodig rondom seks en intimiteit, zodat hij weet wat er komt. Expliciete toestemming voor elke stap, en ruimte om te pauzeren als het te veel wordt. Voorspelbare momenten waarop jullie over jullie relatie praten. Geduld, heel veel geduld, om langzaam zijn tolerantie voor nabijheid op te bouwen zonder dat hij zich overspoeld voelt. Dit vraagt vaak professionele hulp, omdat zijn innerlijke conflict zo diep zit dat hij het niet alleen kan oplossen.

Hoe het er in jullie slaapkamer uitziet

Nu je deze hechtingsstijlen kent, kun je misschien al patronen herkennen in jullie eigen seksleven. Laten we kijken naar een paar concrete situaties en hoe verschillende mannen daarop reageren.

Wanneer jij nee zegt tegen seks:

De veilig gehechte man accepteert je nee, vraagt misschien of alles goed is, en zoekt een andere vorm van nabijheid. Misschien knuffelen op de bank, of gewoon naast elkaar een film kijken.

De angstig gehechte man voelt zich persoonlijk afgewezen. Hij wordt stil, trekt zich terug, of wordt juist boos of verdrietig. In zijn hoofd betekent jouw nee dat je hem niet meer wilt, dat er iets mis is met hem, dat jullie relatie in gevaar is.

De vermijdend gehechte man lijkt het prima te vinden, maar gebruikt het als bevestiging dat nabijheid sowieso te ingewikkeld is. Hij trekt zich verder terug in zijn eigen wereld, en vermijdt de volgende keer misschien fysieke toenadering om opnieuw afgewezen te worden.

De fearful avoidant man kan alle kanten op reageren. Soms voelt hij zich opgelucht dat hij even niet kwetsbaar hoeft te zijn. Andere keren voelt hij zich diep afgewezen en kan hij niet uitleggen waarom het hem zo raakt.

Hoe hij seks initieert:

De veilig gehechte man varieert in hoe hij initieert. Soms speels, soms serieus, soms romantisch. Hij leest je signalen en past zich aan.

De angstig gehechte man initieert veel, vooral na momenten van afstand. Zijn initiatief voelt soms wanhopig of te intens, omdat er zoveel angst achter zit.

De vermijdend gehechte man initieert vooral als hij zich veilig voelt, als hij controle heeft over de situatie. Misschien alleen op bepaalde momenten of in bepaalde omstandigheden waarin hij emotionele nabijheid kan vermijden.

De fearful avoidant man heeft periodes waarin hij veel initieert afgewisseld met periodes waarin hij helemaal niks doet. Er zit geen voorspelbaar patroon in.

Het tempo en de vorm van seks:

De veilig gehechte man kan schakelen tussen teder en gepassioneerd, tussen snel en langzaam. Hij volgt wat er tussen jullie gebeurt.

De angstig gehechte man wil snel bevestiging. Hij gaat misschien te snel richting penetratie of orgasme, omdat dat zijn geruststelling is dat alles goed is.

De vermijdend gehechte man heeft voorkeur voor kortere, minder emotionele seks. Hij verkort het voorspel, vermijdt langdurig oogcontact, en maakt snel een einde aan de intimiteit na afloop.

De fearful avoidant man kan intense, lange seks hebben gevolgd door complete terugtrekking. Of juist functionele, snelle seks zonder echte verbinding.

Gesprekken die helpen in plaats van pijn doen

Als je denkt dat je partner elementen heeft van angstige of vermijdende hechting, is het belangrijk om anders over seks te praten. De gesprekken die je normaal zou hebben, kunnen bij hem averechts werken.

Voor de angstig gehechte man:

In plaats van te zeggen: “Je wilt altijd seks, kan je niet gewoon eens gezellig zijn zonder dat het daarop uitdraait?”

Probeer: “Ik vind het fijn dat je me aantrekkelijk vindt en me wilt. Ik hou ook van jou. Soms ben ik gewoon te moe voor seks, maar dat betekent niet dat ik je niet wil. Kunnen we afspreken dat we elke zaterdagochtend tijd nemen voor elkaar? Dan weet jij dat die tijd er komt, en hoef je je niet onzeker te voelen als ik doordeweeks moe ben.”

Geef hem voorspelbaarheid. Geef hem geruststelling. Laat hem weten dat een nee over seks geen nee is over hem als persoon.

Voor de vermijdend gehechte man:

In plaats van te zeggen: “Je bent zo afstandelijk tijdens seks, het voelt alsof je er niet echt bij bent. Waarom kun je je niet gewoon laten gaan?”

Probeer: “Ik merk dat intimiteit soms moeilijk voelt voor jou. Dat is oké. Kunnen we beginnen met kleinere stapjes? Misschien kunnen we elke avond tien minuten dicht tegen elkaar aan liggen, zonder verwachting dat het tot seks leidt. Gewoon om ons beide te laten voelen dat nabijheid veilig kan zijn.”

Geef hem controle. Geef hem kleine doses intimiteit. Laat hem langzaam leren dat emotionele nabijheid geen bedreiging is.

Voor beide:

Praat over wat seks voor hem betekent. Vraag: “Wat geeft seks jou, naast fysiek plezier? Waar verlang je naar als je naar mij verlangt?” Luister echt naar zijn antwoord, zonder te veroordelen.

Deel ook wat jij nodig hebt. “Voor mij is seks fijner als ik me emotioneel verbonden voel met jou. Dat betekent dat ik eerst even wil praten, of knuffelen, voordat we verder gaan.”

Maak afspraken die voor jullie allebei werken. Geen compromis waarbij een van jullie zich opoffert, maar een nieuwe manier van samen zijn waarin jullie allebei je gehoord en gewenst voelen.

Oefeningen voor thuis: kleine stapjes naar meer verbinding

Je kunt vandaag al beginnen met kleine veranderingen die jullie patroon kunnen doorbreken.

Voor de angstig gehechte man: vertraag en verbaliseer

Oefening: de volgende keer dat je seks wilt, zeg dan eerst hardop: “Ik verlang naar jou. Ik vind het fijn om dicht bij jou te zijn.” Wacht op haar reactie. Als ze nee zegt, oefen dan met zeggen: “Oké, dat begrijp ik. Mogen we dan wel knuffelen op de bank?”

Dit helpt je om seks en nabijheid van elkaar te scheiden. Je leert dat je nabijheid kunt krijgen zonder dat het meteen seks moet zijn. En dat vermindert je angst.

Voor de vermijdend gehechte man: blijf vijf minuten langer

Oefening: na seks, blijf dan vijf minuten bij haar liggen voordat je weggaat. Laat je hand op haar schouder liggen. Je hoeft niks te zeggen, alleen aanwezig te zijn. De eerste keer voelt dit misschien ongemakkelijk, maar het went.

Dit helpt je om gewend te raken aan emotionele nabijheid na fysieke intimiteit. Je leert dat je niet hoeft weg te rennen om jezelf te beschermen.

Voor jullie allebei: sensate focus met woorden

Oefening: spreek een avond af waarop jullie elkaar aanraken zonder dat het tot seks mag leiden. Neem om de beurt tien minuten waarin de een de ander aanraakt, streelt, masseert. Degene die wordt aangeraakt zegt wat fijn voelt en wat niet: “Dat is lekker. Iets zachter. Ja, daar.” Geen orgasmes, geen penetratie, alleen voelen en communiceren.

Dit helpt jullie allebei om aanraking los te koppelen van prestatie of verwachting. Jullie leren elkaars lichaam en grenzen kennen zonder druk.

Conclusie

Seks is voor veel mannen veel meer dan alleen fysieke bevrediging. Het is hun manier om te voelen dat ze ertoe doen, dat ze gewenst zijn, dat jullie verbinding er nog is. Hoe hij dat zoekt en hoe hij omgaat met afwijzing hangt af van zijn hechtingsstijl – de manier waarop hij geleerd heeft met nabijheid en kwetsbaarheid om te gaan.

De angstig gehechte man zoekt via seks constante bevestiging dat hij genoeg is. De vermijdend gehechte man zoekt fysieke verbinding maar houdt emotionele nabijheid op afstand. De fearful avoidant man hunkert naar intimiteit en is er tegelijkertijd bang voor. En de veilig gehechte man kan schakelen tussen geven en ontvangen zonder dat zijn zelfwaarde ervan afhangt.

Geen van deze stijlen is een permanente veroordeling. Mensen kunnen groeien, kunnen leren. Maar die groei begint met begrijpen waar het gedrag vandaan komt. Als jij begrijpt waarom hij zo verlangt, of juist zo afstandelijk is, kun je anders reageren. Je kunt hem helpen in plaats van tegen hem te vechten. En hij kan leren dat intimiteit veilig is, dat hij zich kwetsbaar mag opstellen zonder dat jij hem afwijst of overspoelt.

Jullie seksleven kan transformeren van een strijdtoneel naar een plek van echte verbinding. Maar dat vraagt van jullie allebei: begrip, geduld, en de bereidheid om kleine stapjes te zetten richting een nieuwe manier van samen zijn.